Bệnh gout có nguy cơ 'bùng phát' dịp Tết, vì sao?

Những ngày Tết, mâm cơm gia đình trở nên phong phú với thịt đỏ, hải sản, đồ ninh, rượu bia. Tuy nhiên, chính sự dồi dào này lại là "điều kiện thuận lợi" khiến bệnh gout dễ tái phát hoặc bùng phát dữ dội.

Gout là bệnh rối loạn chuyển hóa liên quan đến sự gia tăng acid uric trong máu. Khi nồng độ acid uric vượt ngưỡng cho phép, các tinh thể urat có thể lắng đọng tại khớp, gây viêm cấp với biểu hiện đau dữ dội, sưng nóng, đỏ khớp, thường gặp nhất ở ngón chân cái, cổ chân, đầu gối hoặc bàn tay.

Trong sinh hoạt thường ngày, nhiều người bệnh có thể kiểm soát gout tương đối ổn định nhờ chế độ ăn uống và thuốc điều trị. Tuy nhiên, dịp Tết lại hội tụ gần như đầy đủ các yếu tố làm acid uric tăng nhanh trong thời gian ngắn.

Thứ nhất là sự gia tăng thực phẩm giàu purin, chất khi chuyển hóa sẽ tạo ra acid uric. Các món quen thuộc trên mâm cỗ Tết như thịt bò, thịt dê, nội tạng, hải sản, nước dùng ninh xương lâu giờ đều có hàm lượng purin cao. Khi tiêu thụ liên tục nhiều bữa liền, lượng acid uric trong máu có thể tăng vọt chỉ sau vài ngày.

Thứ hai là rượu bia. Ethanol làm giảm khả năng đào thải acid uric qua thận, đồng thời kích thích cơ thể sản sinh acid uric nhiều hơn. Việc uống rượu bia kèm với thực phẩm giàu đạm tạo nên "cú đúp nguy cơ", khiến gout rất dễ bùng phát.

Thứ ba là thói quen ăn uống thất thường. Nhiều người bỏ bữa chính rồi ăn dồn vào buổi tối, ăn quá no hoặc ăn muộn. Điều này ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa, làm tăng tích tụ acid uric trong cơ thể.

Ngoài ra, trong những ngày Tết, người bệnh thường uống ít nước hơn do bận rộn hoặc ngại đi lại. Khi lượng nước vào cơ thể không đủ, thận giảm khả năng đào thải acid uric, khiến nồng độ chất này trong máu tăng nhanh hơn.

Tất cả những yếu tố trên khiến Tết trở thành thời điểm "nhạy cảm" đối với người mắc gout, đặc biệt là những người đã từng có nhiều cơn gout cấp trước đó.

Theo các bác sĩ cơ xương khớp, gout không phải bệnh "ăn kiêng tuyệt đối", nhưng lại rất nhạy cảm với sự thay đổi đột ngột trong chế độ sinh hoạt. 

Vì vậy, việc phòng cơn gout cấp trong dịp Tết cần được chuẩn bị từ sớm, thay vì đợi đến khi khớp đã sưng đau mới xử lý.

Người mắc gout nên đặc biệt thận trọng với các món giàu purin. Việc "ăn thử cho vui" nhiều lần trong ngày có thể khiến tổng lượng purin vượt ngưỡng an toàn. 

Thay vì ăn nhiều thịt trong một bữa, nên chia nhỏ khẩu phần, tăng rau xanh và tinh bột để cân bằng chuyển hóa.

Rượu bia là yếu tố cần hạn chế tối đa. Nhiều nghiên cứu cho thấy chỉ một lượng nhỏ rượu bia cũng có thể kích hoạt cơn gout cấp ở người nhạy cảm. Việc "nể nhau" trong ngày Tết đôi khi phải trả giá bằng những cơn đau kéo dài nhiều ngày sau đó.