Bão qua, lo ngập lụt, sạt lở tới

Bão Kalmaegi mạnh cấp 13 đã quét qua bờ biển Nam Trung Bộ với sức tàn phá lớn. Bão vừa đi qua, mưa lớn từ hoàn lưu bão vẫn tiếp tục trút xuống toàn miền, dâng lên nỗi lo lắng ngập lụt và sạt lở đất.

Nhiều khu vực ở các tỉnh miền Trung vốn vừa trải qua một đợt mưa lớn và ngập lụt diện rộng trước khi cơn bão Kalmaegi (bão số 13) tới. Những triền đồi, con dốc đã ngậm no nước, chực chờ sạt lở bất cứ lúc nào.

Lo thiên tai kép

Từ chiều 6-11, không khí trong sở chỉ huy tiền phương của Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia đặt tại Quy Nhơn (Gia Lai) căng dần theo tiếng rít của gió bão và những cơn mưa nặng hạt. Suốt buổi chiều cho tới đến giữa đêm, mưa gió từ cơn bão quần thảo tơi bời trên bầu trời Quy Nhơn và toàn miền duyên hải Nam Trung Bộ.

Theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Kalmaegi là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào khu vực này trong nhiều năm trở lại đây. Với sức gió cấp 13 khi đã áp sát bờ, ngoài sức tàn phá về hạ tầng, cơn bão còn mang theo lượng mưa rất lớn trút xuống miền Trung - Tây Nguyên. 

Mà cả miền Trung vừa trải qua đợt mưa lớn lịch sử kéo dài nên nỗi lo lớn nhất bây giờ là thiên tai kép, lũ chồng lũ khi mưa lớn theo bão vào bờ. Bởi vậy, ngay khi bão vừa chớm vào, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà đã đặc biệt lưu ý toàn miền lên kịch bản ứng phó với ngập lụt và sạt lở đất.

Từ sở chỉ huy tiền phương, ông Hà đặc biệt lưu ý những vùng xa tâm bão cũng phải hết sức cảnh giác với nguy cơ sạt lở, ngập lụt diện rộng. Bởi lẽ qua những ngày dài dầm dề trong mưa lũ, những ngọn đồi, triền núi nay đã ngậm no nước sẵn sàng sạt lở bất cứ lúc nào khi hứng thêm lượng mưa rất lớn từ bão Kalmaegi. 

Trong buổi họp trực tuyến trưa cùng ngày, lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi không giấu được vẻ lo ngại khi nói về nguy cơ sạt lở đất khu vực vùng núi phía tây và vùng tỉnh Kon Tum cũ. Vì cũng như Huế và Đà Nẵng, tỉnh này vừa hứng chịu lượng mưa khá lớn trong đợt mưa lũ vừa qua.

Còn ngay tại tâm bão Gia Lai - Đắk Lắk, nguy cơ ngập lụt diện rộng vùng đồng bằng và các đô thị phía đông đã hiển hiện. Ngoài việc đốc thúc sơ tán dân, lãnh đạo Chính phủ đặc biệt lưu ý chính quyền địa phương chăm lo cái ăn cái mặc cho bà con nơi sơ tán.

 Đồng thời khuyến cáo bà con dự trữ thực phẩm, chất đốt để cầm cự trong thời gian chờ cứu hộ nếu ngập lụt còn kéo dài nhiều ngày. Ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, nói tỉnh này đã lên phương án di dời dân các vùng thấp trũng với mức dự phòng bão lũ cao hơn đỉnh lũ lịch sử từ trước tới nay; quyết không để người dân sống trong cảnh ngập lụt, nguy hiểm khi bị nước lũ bao vây.

Lo an toàn cho dân và khôi phục sản xuất

Theo phương án của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong trường hợp mưa bão gây chia cắt, cô lập do sạt lở, ngập lụt kéo dài, các tỉnh phải bố trí đủ lực lượng, phương tiện và lương thực, nhu yếu phẩm để ứng cứu cho dân, linh hoạt cho học sinh nghỉ học khi diễn biến mưa lũ kéo dài. 

Các tuyến giao thông qua các ngầm tràn, khu vực ngập lụt phải bố trí người canh gác, hướng dẫn; đảm bảo giao thông thông suốt trên những trục đường chính. Một điều quan trọng nữa để chỉ đạo liền mạch trong điều hành là phải đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt để ứng cứu kịp thời các tình huống phát sinh. 

Riêng những hồ chứa thủy điện, thủy lợi được yêu cầu có biện pháp đảm bảo an toàn hồ đập và vùng hạ du. Chủ hồ phải chủ động vận hành giảm lũ cho hạ du khi xảy ra mưa lũ lớn.

Tại tỉnh Đắk Lắk, lãnh đạo tỉnh này đã có mặt tại vùng ven biển chỉ đạo khẩn trương công tác ứng phó, sơ tán dân và xử lý những điểm có nguy cơ sạt lở, triều cường. Những địa điểm trọng yếu như phường Sông Cầu, Xuân Đài và xã Xuân Cảnh, Xuân Lộc... được đặc biệt quan tâm. 

Phó bí thư Tỉnh ủy Đỗ Hữu Huy yêu cầu các địa phương phải kiên quyết vận động người dân sơ tán, trong trường hợp cần thiết phải cưỡng chế di dời để bảo đảm an toàn tính mạng khi xảy ra tình huống nguy hiểm trong bão và sau bão.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đào Mỹ cũng đã chỉ đạo Sở Xây dựng chủ trì phối hợp các đơn vị bố trí sẵn phương tiện, máy móc, vật tư để khắc phục khi xảy ra sạt lở, ngập úng. Yêu cầu các địa phương ven biển cử người trực 24/24h, không để bị động khi triều cường dâng và gió mạnh, mưa to. 

Ông Phạm Chí Toàn - Phó chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai tỉnh Đắk Lắk - thông tin thêm các hồ chứa, thủy điện trên địa bàn đã chủ động xả điều tiết cắt giảm lũ cho vùng hạ du trước khi bão đến.

Tại Khánh Hòa, ông Nguyễn Khắc Toàn, Chủ tịch UBND tỉnh, thông tin tỉnh này đã có các phương án ứng phó với hậu quả do bão gây ra như ngập lụt, sạt lở đất. Chín tổ công tác phụ trách chống bão hoạt động hết công suất với tinh thần đặt tính mạng người dân lên hàng đầu. 

Theo ông Toàn, sau khi bão Kalmaegi đi qua, ngoài việc ứng phó với ngập lụt và sạt lở đất, còn phải tính tới kế hoạch khôi phục sản xuất kinh doanh, ổn định đời sống và sinh kế cho người dân.

Nói rõ thêm, ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, cho biết sau khi bão Kalmaegi đổ bộ, tỉnh kích hoạt đồng thời các phương án ứng phó với bão và thiên tai kép như lũ lụt, sạt lở đất. Trong kịch bản ứng phó với mưa lớn và sạt lở sau bão, tỉnh sẽ sơ tán người dân tại các khu vực có nguy cơ cao, đảm bảo sản xuất, điều tiết an toàn hồ chứa. 

Tỉnh này đã bố trí lực lượng và máy móc túc trực tại các điểm xung yếu có nguy cơ xảy ra sạt lở, ngập lụt như đèo Khánh Lê, đèo Ngoạn Mục để sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xấu.