Ai sẽ kế nhiệm lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei?

Sau cái chết của giáo chủ Iran Ali Khamenei, hiện vẫn chưa rõ ai sẽ trở thành người kế vị nhà lãnh tụ tối cao này và dẫn dắt đất nước vượt qua khủng hoảng chính trị.

Truyền hình nhà nước Iran ngày 1-3 đưa tin Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và hai quan chức cấp cao khác sẽ lãnh đạo Iran trong giai đoạn chuyển tiếp sau khi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei qua đời.

Ông Mohammad Mokhber - một trong các cố vấn của ông Khamenei - cho hay chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei và một quan chức khác từ hội đồng pháp lý của nước này sẽ là một phần của bộ ba giám sát quá trình chuyển tiếp.

Vào ngày 28-2, tức rạng sáng 1-3 giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lãnh tụ tối cao của Iran Ali Khamenei đã chết sau cuộc tấn công quy mô chưa từng có của Mỹ và Israel.

Các hãng thông tấn Tasnim và Fars sau đó xác nhận lãnh tụ Khamenei đã thiệt mạng sau vụ tấn công của Mỹ và Israel.

Hiện vẫn chưa có thông tin chính thức về việc ai sẽ là người kế nhiệm ông Ali Khamenei. 

Việc chọn người tiếp theo trở thành lãnh tụ tối cao Iran sẽ do một hội đồng cố vấn tối cao gồm 88 người bầu chọn.

Tờ New York Times dẫn lời các quan chức cấp cao và giáo sĩ Iran tiết lộ ba ứng viên hàng đầu mà ông Khamenei ưu tiên cho vị trí lãnh tụ tối cao là chánh án Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i, ông Ali Asghar Hejazi - chánh văn phòng của ông Khamenei và ông Hassan Khomeini - giáo sĩ ôn hòa thuộc phe cải cách, đồng thời là cháu nội của Đại giáo chủ Iran.

Trong đó ông Hassan Khomeini là người trông coi lăng Khomeini, nhưng chưa từng giữ chức vụ công khai trong chính quyền. Ông được đánh giá là có lập trường ôn hòa hơn so với nhiều giáo sĩ cùng thời.

Ngoài ra Đài CNN cũng liệt kê một số gương mặt được giới chuyên gia và phân tích nhận định có thể trở thành ứng viên kế nhiệm ông Khamenei.

Vị trí đầu tiên thuộc về ông Mojtaba Khamenei (56 tuổi). Ông là con trai thứ hai của ông Khamenei, được cho là có ảnh hưởng đáng kể và có quan hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cùng lực lượng bán quân sự tình nguyện Basij.

Tuy nhiên mô hình "cha truyền con nối" không được ủng hộ trong giới giáo sĩ Hồi giáo Shiite. Trở ngại lớn khác là ông Mojtaba không phải giáo sĩ cấp cao và không nắm giữ chức vụ chính thức nào trong bộ máy nhà nước.

Một gương mặt khác cũng kỳ vọng trở thành người kế nhiệm là ông Alireza Arafi (67 tuổi). Ông là một giáo sĩ có uy tín và được xem là người thân cận với ông Khamenei.

Ông hiện giữ chức Phó chủ tịch Hội đồng chuyên gia, đồng thời là cựu thành viên Hội đồng giám hộ - cơ quan có quyền thẩm định ứng viên bầu cử và luật do quốc hội thông qua.

Ngoài ra danh sách còn có ông Mohammad Mehdi Mirbagheri (60 tuổi). Ông là một giáo sĩ theo đường lối cứng rắn và là thành viên Hội đồng chuyên gia. Nhân vật này cũng đại diện cho phe bảo thủ nhất trong giới giáo sĩ.

Một nhân vật cũng được nhắc đến là Hashem Hosseini Bushehri (60 tuổi) - giáo sĩ cấp cao giữ chức Phó chủ tịch thứ nhất Hội đồng chuyên gia. Ông Bushehri được cho là có quan hệ gần gũi với lãnh tụ Khamenei, song khá kín tiếng trong nước.