54 xã TP.HCM đủ diện tích, dân số: điều kiện nào còn thiếu để lên phường?

54 xã ở TP.HCM hầu hết đã đạt tiêu chí diện tích và dân số, song để lên phường còn phải đáp ứng thêm các điều kiện về đô thị hóa, kinh tế và vai trò trung tâm.

Trước kế hoạch của UBND TP.HCM để chuyển các xã lên phường, xét 2 tiêu chí "cứng" về quy mô diện tích và dân số thì hầu hết các xã đều đạt. Bên cạnh đó nhiều xã có tiềm năng về quy mô kinh tế - xã hội, mức độ đô thị hóa... để chuyển lên phường.

Cụ thể, TP.HCM hiện có 54 xã, bao gồm các xã: Vĩnh Lộc, Tân Vĩnh Lộc, Bình Lợi, Tân Nhựt, Bình Chánh, Hưng Long, Bình Hưng, Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ, Củ Chi, Tân An Hội, Thái Mỹ, An Nhơn Tây, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông, Bình Mỹ, Đông Thạnh, Hóc Môn, Xuân Thới Sơn, Bà Điểm, Nhà Bè, Hiệp Phước, Thường Tân, Bắc Tân Uyên, Phú Giáo, Phước Hòa, Phước Thành, An Long, Trừ Văn Thố, Bàu Bàng, Long Hòa, Thanh An, Dầu Tiếng, Minh Thạnh, Châu Pha, Long Hải, Long Điền, Phước Hải, Đất Đỏ, Nghĩa Thành, Ngãi Giao, Kim Long, Châu Đức, Bình Giã, Xuân Sơn, Hồ Tràm, Xuyên Mộc, Hòa Hội, Bàu Lâm.

Qua rà soát về điều kiện diện tích tự nhiên (từ 5,5km² trở lên) thì tất cả 54 xã đều đạt (gấp từ hơn 4 lần đến 47 lần chỉ tiêu diện tích).

Về chỉ tiêu quy mô dân số (hơn 21.000 người trở lên) thì chỉ có 3 xã An Thới Đông (18.413 người), xã Phước Thành (15.803 người) và xã An Long (17.906 người) là còn thiếu. 

Trong khi các xã còn lại đều đạt và vượt xa chỉ tiêu dân số. Đơn cử như: xã Bà Điểm có dân số lớn nhất trong các xã (192.230 người), xã Đông Thạnh (187.758 người), xã Bình Hưng (183.535 người).

Ngoài 2 chỉ tiêu cứng trên, Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định muốn lên phường phải đáp ứng 3 chỉ tiêu khác, bao gồm:

Có vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, thành phố, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố hoặc tiểu vùng trong tỉnh, thành phố.

Có dân số đô thị chiếm 50% trở lên trên tổng số dân.

Có cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt các chỉ tiêu (tỉ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách trên địa bàn đạt từ 100% trở lên; tỉ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên; tỉ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên; thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của thành phố trong 3 năm gần nhất; tỉ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỉ lệ hộ nghèo của thành phố trong 3 năm gần nhất).

Nhìn tổng thể, có nhiều xã có mức độ phát triển kinh tế- xã hội có điều kiện để chuyển lên phường như: Vĩnh Lộc, Tân Vĩnh Lộc, Bình Lợi, Tân Nhựt, Bình Chánh, Hưng Long, Bình Hưng, Bình Khánh, Cần Giờ, Củ Chi, Đông Thạnh, Hóc Môn, Bà Điểm, Nhà Bè, Hiệp Phước...

Để chuyển lên phường, bước đầu tiên Chủ tịch UBND TP.HCM vừa chỉ đạo chủ tịch UBND các xã khẩn trương tổ chức đánh giá hiện trạng của xã theo các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí của đơn vị hành chính đô thị (phường) tương ứng theo quy định. 

Đồng thời UBND các xã tiến hành ngay việc xây dựng đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị; phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt để hoàn chỉnh đề án.