3 'thủ phạm' giấu mặt khiến huyết áp tăng vọt

Từ trước đến nay, chúng ta thường chỉ tập trung vào việc giảm muối để kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên, theo nghiên cứu công bố tháng 11/2025 trên tạp chí quốc tế Journal of Education and Health Promotion, có ba yếu tố then chốt khác đan xen chặt chẽ, trực tiếp ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp mà nhiều người thường bỏ qua.

3 "thủ phạm" giấu mặt khiến huyết áp tăng vọt

Chất lượng giấc ngủ kém

Nghiên cứu cho thấy người có huyết áp cao thường có điểm chất lượng giấc ngủ kém gần gấp đôi người bình thường. Không chỉ mất ngủ mới là vấn đề; việc ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc giữa đêm hay mệt mỏi vào ban ngày cũng làm tăng 24% nguy cơ cao huyết áp.

Lười vận động

Sự kết hợp giữa ngủ kém và lười vận động là đòn chí mạng cho hệ mạch máu. Tuy nhiên, vận động có thể là "cứu cánh" cho một giấc ngủ tồi.

Theo nghiên cứu, người tập thể dục đều đặn (như đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày) dù ngủ không ngon thì nguy cơ cao huyết áp cũng chỉ tăng 4%, trong khi con số này ở người lười vận động lên tới 38%.

Cân nặng không hợp lý

Nghiên cứu phá vỡ định kiến cho rằng chỉ người béo mới bị cao huyết áp. Trong nhóm người có chất lượng giấc ngủ kém, dù là người béo phì hay người quá gầy (BMI thấp), nguy cơ cao huyết áp đều tăng thêm từ 22-24%.

Những thói quen hàng ngày đang âm thầm "đẩy" huyết áp lên cao

Ngoài các yếu tố trên, các chuyên gia cảnh báo những thói quen sau cũng khiến mạch máu chịu áp lực lớn:

Ngồi lâu một chỗ

Làm giảm độ đàn hồi của mạch máu và tích tụ chất thải chuyển hóa trong máu.

Ăn quá mặn

Nghiên cứu từ ĐH Trung y dược Thành Đô (11/2025) chỉ ra rằng mỗi khi tăng 1 g natri nạp vào (khoảng 2,5 g muối), huyết áp tâm thu sẽ tăng trung bình 0,6 mmHg, nguy cơ đột quỵ tăng 6%.

Nóng nảy, stress

Cơn giận dữ giải phóng adrenaline và cortisol làm co mạch và tăng nhịp tim tức thì.

Thuốc lá và rượu bia

Nicotin gây xơ vữa động mạch, trong khi chỉ cần 12 g cồn mỗi ngày cũng đủ khiến huyết áp bắt đầu nhích lên.

"Kiềng ba chân" giúp ổn định huyết áp hiệu quả

Để quản lý huyết áp một cách khoa học, các chuyên gia đưa ra lộ trình cụ thể:

Chế độ ăn ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt và muối thấp natri

Vận động

Bên cạnh các bài tập aerobic (đi bộ, bơi lội) ít nhất 150-300 phút/tuần, nghiên cứu trên British Journal of Sports Medicine chỉ ra các bài tập tĩnh (isometric) như plank, đứng tấn hay dựa tường squat (wall sit) là những bài tập hiệu quả nhất để hạ huyết áp.

Giấc ngủ

Một nghiên cứu tháng 11/2025 trên tạp chí Sleep Advances phát hiện rằng việc ngủ vào một khung giờ cố định giúp giảm trung bình 4 mmHg huyết áp tâm thu.

Nên đi ngủ trong khoảng từ 22-23h. Những người ngủ trong khung giờ này có nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp nhất.

Mỹ Ý (Theo HK01)