Học ngành gì cũng nên biết AI

Chủ đề được nhiều học sinh tại Cà Mau quan tâm trong chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp là những thay đổi trong đào tạo của một số ngành học trước áp lực của trí tuệ nhân tạo (AI).

Ngày 28-3, chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp của báo Tuổi Trẻ dừng chân ở điểm đến xa nhất khu vực phía Nam là xã Trần Văn Thời (tỉnh Cà Mau) với sự chào đón nồng nhiệt của học sinh địa phương.

AI góp mặt rộng khắp

ThS Nguyễn Hứa Duy Khang - Phó trưởng phòng đào tạo ĐH Cần Thơ - cho rằng AI đang tác động mạnh mẽ đến giáo dục và sẽ trở thành công cụ không thể thiếu trong công việc của giáo viên tương lai.

Nếu trước đây một bài giảng có thể mất nhiều ngày, thậm chí cả tuần để chuẩn bị thì với AI, thời gian có thể rút ngắn chỉ còn vài giờ, giúp giáo viên cải tiến phương pháp giảng dạy và tối ưu hóa thời gian.

Do vậy nhiều chương trình đào tạo sư phạm tại các trường ĐH đã chủ động trang bị kiến thức và kỹ năng sử dụng AI cho người học. Theo ông, AI sẽ là công cụ mà người thầy tương lai cần có bên cạnh chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm.

ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng xu hướng liên ngành đang trở thành đặc trưng rõ nét của thị trường lao động hiện nay, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính. 

Nhiều vị trí việc làm không còn tách biệt giữa tài chính và công nghệ mà đòi hỏi sự kết hợp của cả hai. Trong đó ngành công nghệ tài chính fintech là ví dụ điển hình.

Các chương trình đào tạo fintech cũng được thiết kế theo hướng tích hợp với phần công nghệ bao gồm lập trình chiếm khoảng 40%, còn lại là kiến thức tài chính khoảng 60% nhằm đảm bảo sự cân bằng và phù hợp với nhiều đối tượng người học. Tuy nhiên điều quan trọng hơn là sinh viên cần sẵn sàng với việc công nghệ ngày càng "thấm" vào mọi ngành nghề.

"Dù học ngành nào, các em cũng cần chuẩn bị tâm thế ứng dụng công nghệ trong công việc bởi đây là xu hướng tất yếu và gần như không thể đảo ngược trong tương lai", ông nhấn mạnh.

TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM - cho biết AI cũng đang tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực công nghệ ô tô, làm thay đổi cách thiết kế, sản xuất và vận hành phương tiện.

Các công nghệ như xe tự lái, hệ thống hỗ trợ lái, chẩn đoán lỗi thông minh hay tối ưu vận hành đều dựa trên dữ liệu và AI. Do vậy ngành ô tô không còn là lĩnh vực thuần cơ khí mà đang chuyển dịch sang mô hình tích hợp giữa cơ khí, điện - điện tử và công nghệ số.

Và chương trình đào tạo công nghệ ô tô tại các trường cũng được điều chỉnh theo hướng liên ngành, giúp sinh viên tiếp cận cả phần "cứng" lẫn "mềm" của phương tiện. Cạnh kiến thức về động cơ, kết cấu, người học còn được trang bị thêm về điện - điện tử, cảm biến, lập trình và xử lý dữ liệu.

"Trong bối cảnh xe điện và xe thông minh phát triển nhanh, việc hiểu và ứng dụng công nghệ, đặc biệt là AI trở thành yêu cầu tất yếu đối với kỹ sư ô tô trong tương lai", ông Nhân nói.

Ấn tượng học sinh Cà Mau

Chương trình tại nơi "cuối trời Tổ quốc" cho thấy học sinh có nghị lực học tập mạnh mẽ, mang đến những câu hỏi, băn khoăn thiết thực về tương lai. TS Đặng Thị Ngọc Lan - Phó hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long - đánh giá học sinh đã đến ngày hội với sự chuẩn bị kỹ câu hỏi và thắc mắc mang tính thực tế cao của học sinh Cà Mau về chương trình đào tạo, cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

"Chúng ta đang sống trong thời đại số với rất nhiều thông tin nên tôi cho rằng càng cần vai trò của người tư vấn hướng nghiệp vì phần nào giúp học sinh định hướng nghề nghiệp sao cho phù hợp với sở trường và đam mê của mỗi bạn", TS Lan nói.

Trung tá Đậu Đức Quang - phòng đào tạo Học viện Hải quân - nhận định cách các bạn học sinh Cà Mau đặt câu hỏi thật sự nghiêm túc, chuẩn bị kỹ lưỡng, hầu như không có câu nào "hỏi cho có". Các bạn quan tâm nhiều về điều kiện sức khỏe, phương thức tuyển sinh, khối thi cũng như chỉ tiêu vào ĐH, cao đẳng quân sự hệ chính quy các trường quân đội.

"Các học sinh ở đây rất năng động và có ý thức cao trong việc chọn ngành, chọn trường vào khối ngành quân đội nên tôi càng thấy hào hứng khi tham dự chương trình, hy vọng đã phần nào giúp các em định hướng nghề nghiệp tốt hơn", ông Quang bày tỏ.

Ông Nguyễn Bá Long - Phó giám đốc Sở GD-ĐT Cà Mau - nói chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp do báo Tuổi Trẻ phối hợp với Bộ GD-ĐT tổ chức đã bước sang năm thứ 24, trở thành kênh thông tin uy tín mỗi mùa tuyển sinh.

Việc chương trình tiếp tục mở rộng quy mô, lan tỏa đến nhiều địa phương, đặc biệt tổ chức tại Cà Mau, điểm cực Nam đất nước, thể hiện nỗ lực đưa thông tin giáo dục đến gần hơn với học sinh ở những khu vực còn hạn chế về điều kiện tiếp cận.

Theo ông Long, bối cảnh kỳ tuyển sinh 2026 có nhiều thay đổi về phương thức xét tuyển và yêu cầu kỹ năng của từng ngành nghề, chương trình đóng vai trò quan trọng khi quy tụ các chuyên gia, lãnh đạo các trường ĐH và đại diện Bộ GD-ĐT để cung cấp thông tin chính xác, cập nhật.

Nhờ đó học sinh đã nắm rõ những điểm mới của kỳ thi tốt nghiệp THPT và quy chế tuyển sinh, đồng thời có cơ hội trực tiếp trao đổi về ngành học, lộ trình đào tạo, xu hướng nghề nghiệp trong thời đại chuyển đổi số và AI.